‘We zijn gekke Henkie, meneer De Dood’

Een zondag in Leeuwarden. Lekker zonnetje, leuke mensen. Kletsen over voetbal kan altijd. Of schaatsen. Ik spreek Maaike. Slank, sportief, ik schat haar midden 40. Ze maakt een ommetje, kort na contact met Sjinkie Knegt vanuit Ahoy’, haar pupil toen hij nog junior was. Ik kreeg een lesje shorttrack, toch was het gesprek over haar vader nog interessanter. Dat is een koppige Fries die lang ambtenaar bij het Ministerie van Ruimtelijke Ordening was. “Pa stopte met werken, toen hij er niet meer tegen kon om te zien hoe allerlei ambtenaren werden omgekocht. Er ging veel geld van bedrijven onder tafel om vergunningen te krijgen, pa werkte daar nooit aan mee. Ze wilden ook niet meer met hem om de tafel. Dat is in de politiek eender, het is allemaal verstrengeld met lobbyclubs.” Precies Maaike, ook daarom wil het volk meer inspraak in wat er in Den Haag gebeurt.

De voetbalgesprekken gaan natuurlijk over het bekeravontuur van Cambuur. Ze zijn er allemaal bij geweest, de man met zijn fotografiecursus in een AZ-vak, de twijfelaar tussen Forum voor Democratie en GeenPeil in het vak met Cambuur-supporters. Wat waren ze dichtbij de bekerfinale, wat een volksfeest zou zijn voor Leeuwarden. Maar ja, Krul en Barto.

Woensdag hebben we ook een volksfeest. We gaan naar de stembus. Op Koningsdag doen we een dag net of het koningshuis belangrijk is en als we gaan stemmen doen we net of de democratie goed werkt. Meer dan de helft van de mensen kiest strategisch tegen Wilders of voor een frisse lijsttrekker. Het programma van een partij doet er nauwelijks toe. Ik sta er niet van te kijken als D66 en GroenLinks de grootste partijen worden op links. D66, de partij van idealist Alexander Pechtold, die zo graag Turkije bij de EU wil. Of GroenLinks, de partij geleid door RaRa-activist Wijnand Duyvendak, in wiens kringen Volkert van der Graaf radicaliseerde. Stel je voor, GroenLinks de grootste partij. Volkert van der Graafs moord is dan helemaal geslaagd. Het CDA kan ook de grootste worden. Voor velen is Buma het gebrek aan beter. “Buma heeft weinig dadendrang, dus gaat hij in ieder geval niets nog meer kapot maken”, zei een man die overweegt op hem te stemmen.  De grote fout in de CDA-campagne is dat Buma onder de sociale druk ook Wilders heeft uitgesloten. Dat deed Balkenende in de Fortuyn-jaren een stuk verstandiger. Ik denk nog steeds dat Wilders veruit de grootste wordt. Op straat lijkt de keuze PVV, of één van de anderen. Genoegzaam zal Wilders hebben toegezien hoe concurrenten op rechts Baudet en Jan Roos werden kapot gemaakt bij Pauw en Jinek. Dan toch maar Wilders, zullen mensen gedacht hebben. Die overleeft dit tenminste al jaren.

En waar blijft GeenPeil in deze campagne? Op straat zijn we aantrekkelijk voor twee groepen kiezers. Allereerst de mensen zonder vertrouwen in de huidige politiek. Mensen die beseffen dat een andere aanpak een kans verdient. De Leeuwarder straatfries Melvin wil blanco stemmen. Het concept van GeenPeil spreekt hem aan. De kandidaat De Dood nog veel meer. “En op 4 mei jarig, en ook nog een Tarot-kaart? Nu moet je ophouden met praten, want als je doorgaat geloof ik je echt niet meer. Ik ga op jou stemmen en ik ga het al mijn maten vertellen.”

De andere groep bestaat uit kiezers die voorkeur hebben voor één partij, en daarin één onoverkomelijk bezwaar zien. Ik sprak een PVV-stemmer met een boeren-achtergrond. “Dion Graus heeft de dierenwelzijn-agenda in die partij gebracht en Wilders geeft hem steeds zijn zin. Dat is slecht voor de boeren.” Ik sprak een vrouw die achter SP staat, maar vindt dat we veel meer moeten investeren in defensie. “De wereld wordt steeds agressiever, we moeten wel een blok blijven vormen met Amerika.” En al eerder sprak ik op Twitter schrijfster Sanne Terlouw, de dochter van Jan. “Ik ben pro-Israël, maar als ik dat meeneem in mijn overwegingen, kan ik op geen enkele linkse partij stemmen.” Sanne gaat nog niet op GeenPeil stemmen, steeds meer mensen overwegen dat nu wel. “Het is veel logischer om het zo te doen.”

Op een bankje zit een oude man met verweerde kop, lekker in het zonnetje. Ik ga naast hem zitten, voor een goed gesprek. Ik kreeg er geen seconde spijt van. Op zijn 14e moest hij emigreren uit Friesland naar Rhodesië. Met zijn ouders mee. “Dat was wat hoor, moeilijke leeftijd, heel ander land. Maar ook een boerenbedrijf, dus dat was wel bekend.” Hij bleef er 35 jaar wonen. “Afrika is een heel rijk continent. Ze hebben er alles, behalve goed bestuur. Drie landen doen het wel goed, waaronder Botswana. Ik ben er pas geweest, alles lijkt op orde. Zimbabwe is kapot gemaakt door Mugabe en nu wordt Zuid-Afrika kapot gemaakt door de ANC. Ik kijk niet meer op social media, elke dag worden blanken afgeslacht, niet gewoon vermoord, nee, echt afgeslacht. Mugabe heeft een heel land kapot gemaakt. En daar hoor je niks van hier. Hoe dat komt? We durven alleen blanken aan te spreken, die iets fouts doen. Dat komt uit de superieure houding in het Westen. Alleen van blanken durven we goed bestuur en gedrag te verwachten. Mijn mannelijke partner komt uit Zuid-Afrika, en krijgt geen verblijfsvergunning hier. Misschien zouden blanken uit Zuid-Afrika nu al de status van vluchteling  moeten krijgen. Nee, Afrika is een rijk continent. China haalt het nu helemaal leeg en wij sturen er ontwikkelingsgeld heen uit Europa. We zijn gekke Henkie, meneer De Dood.”

Stemkastje 13 Marcel de Dood is mee op campagne en peilt dagelijks de stemming in het land.